Prawo upadłościowe dopuszcza ogłoszenie upadłości osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Jest to możliwe, jeśli osoba fizyczna stała się niewypłacalna, czyli nie może wykonywać swych zobowiązań w terminie. W przypadku osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej, ogłoszenie upadłości jest możliwe także w sytuacji, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela.

Postępowanie o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej rozpoczyna się od złożenia wniosku. Zarówno wniosek o ogłoszenie upadłości, jak i wszelkie później składane pisma i dokumenty, przekazuje się do sądu za pomocą systemu informatycznego w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Ustawodawca wprowadził informatyzację postępowania w sprawach o ogłoszenie upadłości, a korespondencja z sądem odbywa się co do zasady z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego.

Po rozpoznaniu wniosku sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Następnie sąd wyznacza syndyka, który zajmuje się likwidacją masy upadłości oraz przyjmowaniem zgłoszeń od wierzytelności od wierzycieli. Po upływie terminu do zgłaszania wierzytelności oraz po przeprowadzeniu likwidacji majątku wchodzącego w skład masy upadłości, syndyk przedstawia sądowi projekt planu spłaty wierzycieli. Następnie sąd, biorąc pod uwagę informacje otrzymane od syndyka, jak też uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, dokonuje ustalenia planu spłaty wierzycieli, bądź odmawia ustalenia planu spłaty. Odmowa może mieć miejsce jeśli upadły doprowadził do swej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności poprzez trwonienie majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań. Odmowa następuje także w sytuacji, gdy w okresie 10 lat przed dniem złożenia wniosku o upadłość w stosunku do danej osoby prowadzono już postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część zobowiązań. Jeśli tego typu okoliczności w danej sprawie nie zachodzą, to wówczas sąd ustali plan spłaty wymieniając wierzycieli uczestniczących w planie spłaty, dokonując podziału funduszy masy upadłości pomiędzy wierzycieli i określając w jakim zakresie w jakim okresie osoba, która upadła jest zobowiązana spłacać zobowiązania wobec wierzycieli. Plan spłaty może obowiązywać przez okres do 36 miesięcy, chyba że sąd uzna, iż upadły doprowadził do swej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. W takiej sytuacji plan spłaty obowiązuje przez okres od 36 do nawet 84 miesięcy.

W sytuacji, gdy sąd uzna, że sytuacja osobista upadłego w sposób oczywisty wskazuje na to, że osoba taka jest trwale niezdolna do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty, wówczas sąd umarza zobowiązania bez ustalania planu spłaty. W innych zaś sytuacjach, upadły ma obowiązek realizować plan spłaty przez wyznaczony okres. W okresie wykonywania planu spłaty, upadły nie może pogarszać wskutek podejmowanych przez siebie działań, zdolności do wykonywania planu spłaty.

Bardzo istotne jest wykonywanie przez upadłego corocznego obowiązku składania sądowi sprawozdania z wykonania planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy. Sprawozdanie to – podobnie jak obsługa całości postępowania upadłościowego – należy złożyć poprzez dedykowany ku temu system informatyczny. Niewykonanie obowiązku złożenia corocznego sprawozdania, może skutkować nawet uchyleniem planu spłaty.

Po wykonaniu przez upadłego planu spłaty, sąd wydaje postanowienie o wykonaniu planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego. Umorzeniu nie podlegają zobowiązania o charakterze alimentacyjnym, wynikające z rent z tytułu odszkodowania, zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, obowiązku naprawienia szkody, zobowiązania do zapłaty nawiązki, jak też zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa.

Wskutek przeprowadzenia opisanego powyżej bardzo pokrótce postępowania upadłościowego, osoba wobec której ogłoszono upadłość, może wydostać się z trudnej sytuacji ekonomicznej. Jak opisano powyżej, postępowanie upadłościowe, uwzględniając plan spłaty, jest postępowaniem które trwa kilka lat. Najczęściej umorzenie zobowiązań następuje dopiero po kilku latach obowiązywania i wykonywania planu spłaty wierzycieli. Niemniej jednak postępowanie upadłościowe jest szansą na uporządkowanie swych zobowiązań, umożliwia upadłemu normalne funkcjonowanie, w tym osiąganie dochodów z tytułu pracy, emerytury lub innych, bez ryzyka zajęcia tych dochodów przez komornika. Dlatego też w niektórych przypadkach, warto rozważyć zasadność wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości.

W celu konsultacji spraw związanych z zadłużeniem i omówienia możliwości uregulowania swych spraw ekonomicznych i majątkowych, zapraszam do kontaktu z Kancelarią.