Kredyty WIBOR

Kredyty WIBOR

W ostatnim czasie zainteresowanie kredytobiorców budzi kwestia stosowania wskaźnika WIBOR jako wskaźnika referencyjnego będącego podstawą ustalania oprocentowania kredytów. Powszechną praktyką banków jest bowiem ustalanie w umowach kredytowych (w tym w umowach o kredyt hipoteczny) oprocentowania kredytu w oparciu o wskaźnik WIBOR 3-miesięczny lub 6-miesięczny (czasami także jednomiesięczny lub 12-miesięczny). Oprocentowanie kredytu w takich sytuacjach jest najczęściej sumą wskaźnika WIBOR oraz stałej marży banku. Tego typu rozwiązanie co do zasady nie jest niezgodne z przepisami prawa bankowego lub przepisami prawa chroniącymi konsumentów na gruncie polskim oraz europejskim. Wzbudza ono jednak kontrowersję z punktu widzenia praktyki stosowania podobnych postanowień umownych. Dlatego przed sądami polskimi toczy się szereg spraw, w których kredytobiorcy – konsumenci, domagają się stwierdzenia, że postanowienia o zastosowaniu wskaźnika WIBOR ich nie obowiązują, albowiem mogą stanowić niedowolne postanowienia umowne. Z tych też względów przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej toczy się obecnie kilka spraw wszczętych wskutek kierowania przez sądy polskie pytań prejudycjalnych. Jedną z tego typu spraw jest sprawa, w której TSUE wyda wyrok już 12 lutego 2026 r.

Co może wzbudzać potencjalne wątpliwości organów unijnych? W szczególności chodzi o ocenę obowiązków informacyjnych instytucji finansowych względem konsumenta, jak też ocenę uczciwości postanowień umownych dotyczących WIBOR. W dotychczasowych orzeczeniach TSUE zwraca się uwagę na konieczność zapewnienia konsumentowi należytej, jasnej i zrozumiałej dla konsumenta informacji w przedmiocie tego w jaki sposób wyliczany jest wskaźnik WIBOR, kto i jak decyduje o jego wysokości, od czego zależy wysokość tego wskaźnika. Bank ma określone obowiązki informacyjne względem kredytobiorcy – konsumenta, dlatego ważnym elementem analizy ewentualnej abuzywności postanowień umowy kredytowej, będzie weryfikacja tego, czy Bank wywiązał się ze swych obowiązków. Kontrowersje wzbudzają też konsekwencje ewentualnego uznania postanowień umownych dotyczących WIBOR za niewiążące. Czy w takiej sytuacji całą umowę kredytową należy uznać za nieważną? Czy może należy jedynie usunąć z umowy niewiążące postanowienia dotyczące WIBOR, zaś pozostałą część umowy uznać za możliwą do wykonania?

W opinii Rzecznika Generalnego TSUE, która została wydana do omawianej sprawy, podkreślono, że Bank powinien przekazać konsumentowi jasne i zrozumiałe informacje dotyczące funkcjonowania WIBOR, a jeśli tego nie zrobił, wówczas konsument może domagać się usunięcia z umowy postanowień uznanych za nieważne.

12 lutego 2026 r. wątpliwości wielu kredytobiorców i banków zostaną rozwiane. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyda orzeczenie, które zapewne rozstrzygnie o zasadności lub bezzasadności wielu pozwów, które już dziś czekają na rozstrzygnięcie w polskich sądach. Jednocześnie wyrok ten może otworzyć drogę do dochodzenia swych praw przez tysiące kredytobiorców, którzy jeszcze nie wszczęli żadnego postępowania, ale wykonują umowy oparte o WIBOR.